๑.๔ หมวดธรรมเป็นข้อๆ

     ๑๙. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมอยู่เป็นทุกข์มีความเดือนร้อนคับแค้น เร่าร้อน ในปัจจุบันเทียว เมื่อตายไป พึงหวังได้ทุคติ ธรรม ๖ ประการเป็นไฉน คือ

           (๑) กามวิตก

           (๒) พยาบาทวิตก

           (๓) วิหิงสาวิตก

           (๔) กามสัญญา

           (๕) พยาบาทสัญญา

           (๖) วิหิงสาสัญญา

     (๓๔/๖๓๓ ทุกขสูตร)

     ๒๐. ดูกรภิกษุทั้งหลาย โทษในการอยู่ประจำที่ ๕ ประการ ๕ ประการเป็นไฉน คือ

           (๑) ภิกษุอยู่ประจำที่ย่อมมีสิ่งของมาก มีการสะสมสิ่งของมาก

           (๒) มีเภสัชมาก มีการสะสมเภสัชมาก

           (๓) มีกิจมาก มีกรณีมาก ไม่ฉลาดในกิจที่จะต้องทำ

           (๔) ย่อมอยู่คลุกคลีด้วยคฤหัสถ์และบรรพชิต ด้วยการคลุกคลีกับคฤหัสถ์อันไม่สมควร

           (๕) เมื่อจะหลีกไปจากอาวาสนั้น ย่อมมีความห่วงใยหลีกไป

     (๓๓/๓๗๗-๓๗๘ อภินิวาสสูตร)

     ๒๑. ดูกรภิกษุทั้งหลาย สัญญา ๗ ประการนี้ อันภิกษุเจริญแล้ว กระทำให้มากแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก หยั่งลงสู่อมตะ มีอมตะเป็นที่สุด ๗ ประการเป็นไฉน คือ

           (๑) อสุภสัญญา

           (๒) มรณสัญญา

           (๓) อาหารปฏิกูลสัญญา

           (๔) สัพพโลเกอนภิรตสัญญา

           (๕) อนิจจสัญญา

           (๖) อนิจเจทุกขสัญญา

           (๗) ทุกเขอนัตตสัญญา

     (๓๕/๖๖ สัญญาสูตร)

     ๒๒. ดูกรภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ อันบุคคลเจริญแล้ว ทำให้มากแล้วย่อมเป็นไปเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อคลายกำหนัด เพื่อดับสนิท เพื่อเข้าไปสงบ เพื่อรู้ยิ่ง เพื่อตรัสรู้ และเพื่อนิพพานโดยส่วนเดียว คือ

           (๑) พิจารณาเห็นว่าไม่งามในกาย

           (๒) มีความสำคัญว่าเป็นของปฏิกูลในอาหาร

           (๓) มีความสำคัญว่าไม่น่ายินดีในโลกทั้งปวง

           (๔) พิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยงในสังขารทั้งปวง

           (๕) ย่อมเข้าไปตั้งมรณสัญญาไว้ในภายใน

     (๓๓/๑๒๐ นิพพิทาสูตร)