๑.๕ หมวดฤกษ์ยามและความเชื่อถือ

     ๑. สัตว์ทั้งหลายประพฤติชอบในเวลาใด เวลานั้นชื่อว่าเป็นฤกษ์ดี มงคลดี สว่างดี รุ่งดี ขณะดี ยามดี

     (๓๑/๔๗๗ สุปุพพัณหสูตร)

     ๒. ประโยชน์ได้ล่วงเลยคนโง่เขลาผู้มัวคอยฤกษ์อยู่ ประโยชน์เป็นฤกษ์ของประโยชน์ ดวงดาวจักทำอะไรได้

     (๔๒/๒๐-๒๑ นักขัตตชาดก)

     ๓. ผู้ใดไม่ถือมงคลตื่นข่าว ไม่ถืออุกกาบาต ไม่ถือความฝัน ไม่ถือลักษณะดีหรือชั่ว ผู้นั้นชื่อว่า ล่วงพ้นโทษแห่งการถือมงคลตื่นข่าว ครอบงำกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพที่เป็นคูกั้น ย่อมไม่กลับมาเกิดอีก

     (๔๒/๓๖ มังคลชาดก)

     ๔. ดูกรภิกษุทั้งหลาย สัตว์เหล่าใดประพฤติสุจริตด้วยกาย ประพฤติสุจริตด้วยวาจา ประพฤติสุจริตด้วยใจ ในเวลาเช้า เวลาเช้าก็เป็นเวลาเช้าที่ดีของสัตว์เหล่านั้น สัตว์เหล่าใดประพฤติสุจริตด้วยกาย ประพฤติสุจริตด้วยวาจา ประพฤติสุจริตด้วยใจ ในเวลาเที่ยง เวลาเที่ยงก็เป็นเวลาเที่ยงที่ดีของสัตว์เหล่านั้น สัตว์เหล่าใดประพฤติสุจริตด้วยกาย ประพฤติสุจริตด้วยวาจา ประพฤติสุจริตด้วยใจ ในเวลาเย็น เวลาเย็นก็เป็นเวลาเย็นที่ดีของสัตว์เหล่านั้น

     (๓๑/๔๗๖-๔๗๗ สุปุพพัณหสูตร)

     ๕. ดูกรพราหมณ์ ท่านจงอาบน้ำในคำสอนของเรานี้เถิด จงทำความเกษมในสัตว์ทั้งปวงเถิด ถ้าท่านไม่กล่าวคำเท็จ ไม่เบียดเบียนสัตว์ ไม่ถือเอาวัตถุที่เขาไม่ให้ เป็นผู้มีความเชื่อ ไม่ตระหนี่ไซร้ ท่านจักต้องไปยังทำน้ำคยาทำไม แม้การดื่มน้ำในท่าคยาก็จักทำอะไรให้แก่ท่านได้

     (๑๗/๘๐ วัตถูปมสูตร พระผู้มีพระภาคตรัสกับสุนทริกภารทวาชพราหมณ์)

     ๖. ไม่ใช่คนบ้าทำเป็นเหมือนคนบ้า ไม่ใช่คนส่อเสียดก็ทำเป็นเหมือนคนส่อเสียด ไม่ใช่นักฟ้อนรำก็ทำเป็นเหมือนนักฟ้อนรำ ไม่ใช่คนตื่นข่าวก็ทำเป็นเหมือนคนตื่นข่าว ย่อมจะได้ลาภในคนผู้หลงใหลทั้งหลาย

     (๔๒/๑๕๙ ลาภครหิกชาดก)

     ๗. ดูกรชาวกาลามชนทั้งหลาย ท่านทั้งหลาย

         (๑) อย่าได้ถือตามถ้อยคำที่ได้ยินได้ฟังมา

         (๒) อย่าได้ยึดถือตามถ้อยคำสืบๆ กันมา

         (๓) อย่าได้ยึดถือโดยตื่นข่าวว่าได้ยินว่าอย่างนี้

         (๔) อย่าได้ยึดถือโดยอ้างตำรา

         (๕) อย่าได้ยึดถือโดยเดาเอาเอง

         (๖) อย่าได้ยึดถือโดยคาดคะเน

         (๗) อย่าได้ยึดถือโดยความตรึกตามอาการ

         (๘) อย่าได้ยึดถือโดยชอบใจว่าต้องกับทิฐิของตน

         (๙) อย่าได้ยึดถือโดยเชื่อว่าผู้พูดสมควรจะเชื่อได้

         (๑๐) อย่าได้ยึดถือโดยความนับถือว่าสมณะนี้เป็นครูของเรา

          เมื่อใดท่านทั้งหลาย พึงรู้ด้วยตนเองว่า ธรรมเหล่านี้เป็นอกุศล ธรรมเหล่านี้มีโทษ ธรรมเหล่านี้ผู้รู้ติเตียน ธรรมเหล่านี้ใครสมาทานใ้ห้สมบูรณ์ เป็นไปเพื่อสิ่งไม่เป็นประโยชน์ เพื่อทุกข์ ท่านทั้งหลายควรละธรรมเหล่านั้นเสีย

     (๓๑/๓๐๐-๓๐๑ เกสปุตตสูตร พระผู้มีพระภาคตรัสกับพวกชนกาลามโคตร ชาวเกสปุตตนิคม)